De manen vergeven niets

Het is het eerste wat een jurylid ziet en het laatste wat weer aangroeit. Waarom de meeste manen niet stuk gaan door verkeerde producten, maar door te veel aandacht.

Er is een moment vlak voor het opstijgen waarop elke ruiter hetzelfde doet: een hand op de manen leggen en ze gladstrijken. Een gebaar dat niemand aanleert en dat iedereen kent. Het verklaart meteen waarom er hier zoveel misgaat. Geen andere haardracht van het paard wordt zo vaak aangeraakt en zo weinig begrepen.

Manenhaar groeit langzaam. Breek in het voorjaar een handbreedte af en in het najaar kijk je nog steeds tegen het gat aan. Dat is de kern van manenverzorging: het draait minder om het juiste product dan om terughoudendheid.

De meest gemaakte fout zit in de borstel

Manen worden niet geborsteld, ze worden ontward. Grove kunststof haren trekken bij elke haal een paar haren los, en niet daar waar de klit zit, maar overal ertussen. Daarom werken stalgrooms van onder naar boven: eerst de laatste tien centimeter, met de vingers, dan een stukje hoger, dan het volgende stuk. Pas als de uiteinden vrij lopen, komt er een kam bij de manenkam in de buurt.

Begin bovenaan en je duwt elke klit voor je uit tot hij scheurt.

Droog haar breekt, vochtig haar rekt. Een fijne nevel water, een druppel ontklitter in je handpalm, dan door de uiteinden: meer is niet nodig. Sproei de hele manen in en tegen morgen zit er een laagje op waar stof aan blijft plakken.

Wassen: minder vaak dan je denkt

De hoofdhuid van een paard werkt zoals de jouwe. Ze maakt talg aan die het haar soepel houdt, en hoe vaker je die talg wegwast, hoe meer er wordt aangemaakt. Manen die elke week worden gewassen, worden dof en vetten sneller uit. Elke drie tot vier weken volstaat voor de meeste paarden, in het wedstrijdseizoen vaker, maar dan met iets milds.

• Lauw water, nooit heet. Heet water tilt de schubbenlaag op en het haar verliest zijn glans.
• Verdun de shampoo in je hand, giet nooit onverdund op de manenkam.
• Spoel grondig uit, grondiger dan nodig lijkt. Restjes zijn de meest voorkomende oorzaak van een schilferige manenkam.
• Niet wrijven. Druk het water eruit met een platte hand en laat het aan de lucht drogen.

Vlechten zonder de manen te offeren

Wedstrijdvlechten staat onder spanning. Elke vlecht trekt aan dezelfde haarwortels, en blijft hij een nacht zitten, dan trekt hij acht uur lang. Vandaar de regel onder grooms: vlechten gaan er 's ochtends in en 's avonds weer uit. Niet omdat het er mooier uitziet, maar omdat manen met kale plekken langs de kam een half jaar nodig hebben om te herstellen.

Voor dagelijks gebruik is de losse vlecht het betere antwoord. Ze houdt de manen uit de modder, het hek en de eigen hoeven van het paard, zonder aan de wortel te trekken. Wie een heel lange manen heeft, kent de combinatie van vlechten en rust: eenmaal gevlochten, twee dagen laten zitten, dan losmaken.

Trimmen of knippen

In dressuur en springen is de korte, gelijkmatige manen de norm, omdat ze de hals verlengt en de vlechten houdt. Trimmen doet veel paarden pijn, en een paard dat het hoofd omhoog gooit zodra de kam verschijnt, zegt dat duidelijk genoeg. Een mes of een effileerschaar, gebruikt in de richting van de haargroei, geeft dezelfde lijn zonder de pijn. Het verschil is niet te zien op de foto. Het is te zien aan het gedrag.

Eerlijk verzorgde manen herken je niet aan de glans, maar aan een gelijkmatige dikte van kop tot staart van de kam.

Wat echt helpt

Glans komt van binnenuit en van met rust gelaten worden. Een paard met genoeg olie in het rantsoen, genoeg beweging en manen waar niemand aan zit, ziet er na twee maanden beter uit dan elk dagelijks besproeid paard. Producten zijn het laatste procentje, niet de basis. Ze moeten het haar laten glijden zodat het niet afbreekt bij het ontklitten, en ze moeten zonder residu uitspoelen. Al het andere is parfum.